Uitverkocht.
Wel digitaal verkrijgbaar voor € 10,00.
- Oude veldnamen in het Land van Heusden en Altena
- De Van Outheusdens en hun rol in het Land van Heusden en Altena (ca. 1460–1700)
- Een vrek in Herpt en Hedikhuizen? De kwestie Johannes Paludanus 1619–1622
- De Engelse kerk van Heusden
- De Franse kerk van Heusden
- De strafrechtsprekende instanties in Stad en Lande van Heusden gedurende de 17de en 18de eeuw
- Antonius van Hardeveldt (1695–1777). Facetten uit het leven van een vergeten predikant in ‘den lande van Heusden’
- Het Heusdense ziekenhuis (1904–1933)
- Een Werkendamse rijswerker in China 1907–1909
- De Duitse intenties in de winter van 1944–1945 in het Land van Heusden en Altena met betrekking tot het Ardennenoffensief
- Index van persoons- en plaatsnamen (opent in PDF)
Oude veldnamen in het Land van Heusden en Altena
B.W. Braams
Veldnamen vormen een waardevolle bron voor de geschiedenis van het landschap. Aan de hand van oude benamingen van akkers, weiden, moerassen en ontginningen wordt zichtbaar hoe bewoners hun omgeving benoemden en gebruikten. De studie laat zien hoe nederzettingen, landbouw en eigendomsverhoudingen zich vanaf de vroege middeleeuwen ontwikkelden. Tegelijk maken de toponiemen het mogelijk verdwenen landschappen gedeeltelijk te reconstrueren.
De Van Outheusdens en hun rol in het Land van Heusden en Altena (ca. 1460–1700)
P. van Eeten
De familie Van Outheusden behoorde eeuwenlang tot de invloedrijke grondbezitters van het Land van Altena. Door de verwerving van lenen, heerlijkheden en hofsteden bouwde zij een sterke positie op in onder meer Giessen, Uitwijk en Emmichoven. Centraal staat de ontwikkeling van haar bestuurlijke en economische macht. Ook wordt zichtbaar hoe deze invloed in de loop van de zeventiende eeuw geleidelijk afnam.
Een vrek in Herpt en Hedikhuizen? De kwestie Johannes Paludanus 1619–1622
A.J. Verschoor
Het korte predikantschap van Johannes Paludanus leidde tot een opmerkelijk conflict binnen de gereformeerde kerk. Klachten over zijn gedrag en functioneren mondden uit in een kerkelijk onderzoek en uiteindelijk zijn afzetting. De studie maakt duidelijk dat achter deze kwestie meer schuilging dan persoonlijke tekortkomingen alleen. De gebeurtenissen worden geplaatst tegen de achtergrond van de religieuze en maatschappelijke spanningen van die tijd.
De Engelse kerk van Heusden
G. Hamoen
In de zeventiende eeuw kende Heusden een Engelstalige kerkelijke gemeente die nauw verbonden was met het garnizoen van de vestingstad. Het artikel beschrijft de organisatie van deze gemeente, haar predikanten en haar plaats binnen het stedelijke leven. Daarbij komt ook de invloed van Engelse en Schotse protestantse stromingen aan bod. Zo ontstaat een beeld van de internationale contacten die de stad rijk was.
De Franse kerk van Heusden
G. Hamoen
De Waalse Gemeente van Heusden vormde gedurende bijna twee eeuwen een opvallend onderdeel van het kerkelijke leven in de stad. Ondanks haar beperkte omvang wist de gemeente zich te handhaven dankzij de inzet van predikanten, bestuurders en weldoeners. Ook de geschiedenis van het kerkgebouw, de nalatenschappen en het bekende orgel krijgt ruime aandacht. Hieruit blijkt hoe sterk religie en lokale gemeenschap met elkaar verweven waren.
De strafrechtsprekende instanties in Stad en Lande van Heusden gedurende de 17de en 18de eeuw
J.P.M. van de Mortel
De rechtspraak in Stad en Lande van Heusden was verdeeld over verschillende instellingen die geregeld met elkaar botsten over bevoegdheden en inkomsten. Centraal staat de positie van de Heusdense schepenbank, maar ook militaire rechtbanken, heerlijkheden en gilden komen aan bod. Het artikel laat zien hoe ingewikkeld het bestuurlijke landschap van de vroegmoderne tijd was. Daardoor ontstaat een helder beeld van de organisatie van recht en gezag in de regio.
Antonius van Hardeveldt (1695–1777). Facetten uit het leven van een vergeten predikant in ‘den lande van Heusden’
B. van Wijk
Antonius van Hardeveldt was ruim een halve eeuw predikant in Wijk en speelde een belangrijke rol in het religieuze leven van de streek. Zijn betrokkenheid bij de watersnood van 1740–1741, zijn publicaties en zijn inzet voor kerkelijke hervorming maken hem tot een markante figuur. Tegelijk biedt zijn levensverhaal een inkijk in het dagelijks bestaan van een predikant in de achttiende eeuw. De studie maakt duidelijk hoe nauw kerk en samenleving met elkaar verbonden waren.
Het Heusdense ziekenhuis (1904–1933)
G. Hamoen
Het Heusdense ziekenhuis ontstond uit protestants-christelijke initiatieven op het gebied van zorg en armenverpleging. Ondanks financiële problemen en personele uitdagingen groeide het uit tot een belangrijke voorziening voor de regio. Centraal staat de ontwikkeling van de instelling in een periode van professionalisering van de gezondheidszorg. Het artikel laat zien welke rol lokale betrokkenheid daarbij speelde.
Een Werkendamse rijswerker in China 1907–1909
P.J. van As
Het verhaal van Dirk van den Heuvel toont hoe vaklieden uit Werkendam ook ver buiten Nederland actief waren. Zijn werkzaamheden bij waterbouwkundige projecten in China illustreren de internationale reputatie van Nederlandse rijswerkers. Tegelijk geeft zijn ervaring een indruk van de economische omstandigheden die veel inwoners ertoe brachten werk in het buitenland te zoeken. Zo verbindt het artikel lokale geschiedenis met internationale ontwikkelingen.
De Duitse intenties in de winter van 1944–1945 in het Land van Heusden en Altena met betrekking tot het Ardennenoffensief
D.L. Roitero
Tijdens de laatste oorlogsmaanden speelde het Land van Heusden en Altena een rol in Duitse militaire plannen die samenhingen met het Ardennenoffensief. De studie beschrijft troepenconcentraties, voorbereidingen en strategische overwegingen in de regio. Daarnaast wordt zichtbaar welke gevolgen deze activiteiten hadden voor de bevolking, het verzet en de geallieerde inlichtingendiensten. Daarmee biedt het artikel een regionaal perspectief op een cruciale fase van de oorlog.
Index van persoons- en plaatsnamen (opent in PDF)